El País Galicia. Suplemento Luces. Xuño 2010
Monólogo exterior
Alguén escribe algo. Pásallo a Amigo. Este responde. Gústalle. Todo o que, alega, lle pode gustar algo que se sustenta nun presuposto erróneo. “Esqueciches a paisaxe, non hai fóra, é todo mergullamento interior”. E no interior, segue, non hai nada. No centro de todo, no fondo, non hai nada. Esquece a psicanálise. Alguén non chega a entender. Para el, Amigo é absolutamente iso. Cre dominar as súas claves. E pensa que o que fai Amigo é pura voz interior, puro ruído da cabeza; colapsado, embebido. Si, hai mirada externa, e saen ou descríbense cousas, lugares, xente. Pero nunca deixa de ser -nin sequera de intentar ser- mirada. Mareantemente subxectiva. E agora argumenta o contrario. Dillo así, replícalle. Enfédanse. Crían estar máis preto. Gustáballes compartir. Parecían compartir moito. Recitadas unha a unha, as súas preferencias culturais son moi semellantes. Elixiron cousas e fixérono nunha secuencia análoga. Agora, en troques, esa afinidade revélase como un envase, oco. Os feitos non mudaron, pero si o enfoque. O punto de partida parece o contrario. Alguén tende ao acordo, degoxa a harmonía. Amigo parte de que non é posíbel, parece estar cómodo aí. Alguén quere comprender. Non entende a Amigo e quere facelo. Proponlle estirar a dialéctica: “Iniciemos unha correspondencia, a fondo, sobre isto”. Amigo suxire unhas pautas: cada un escribirá un word á semana, dunha páxina. Numeraranos. O enunciado implícito é Exterior vs Interior. Cada un ocupa unha fronte. Amigo ensaia cousas tipo: “Interésame a paisaxe porque é o que nos vén dado. Sempre penso que o que fago non debe sair de dentro, que a deformidade non sexa a miña responsabilidade senón do azar, da falta de destreza ou dunha recoñecida preguiza. Dende o romanticismo, o subxectivo manda. Na miña opinión, o subxectivo conduce á incomunicación. O que trato de dicir é que odio a intención, creo que case calquera intención. Máis concretamente, o que me repele é a vontade artística“. Alguén replica: “Non tén que sair de dentro, dis. Que sexamos simples notarios, levantando acta. Pero acender a cámara, o computador, mollar o pincel xa é un algo recreativo. Falta o extra, que sempre, en todos os casos, é interior. Falas de decapar todos os estilismos, abrogar o manierismo. Iso é un estilo en si mesmo. Pouca carga no pincel, pouca gama na paleta, a mesma tipografía para todo o libro, as frases podadas, o filme case sen guión, espontáneo. Preparar a espontaneidade. Iso é algo extremadamente sofisticado. A transparencia abrillantada con miles de pasadas de rebezo”. O asunto non avanza; as posicións son moi próximas, e, á vez, extrañamente irreconciliábeis. Ao mes, perden interese. Tacitamente, ambos os dous chegaron á conclusión de non saberen explicarse. Ou de non estaren á altura do propósito do intercambio. Abandonan. Preguntado dous anos despois, Alguén cre estar en disposición de entender o que dicía Amigo. Cre que se moveu cara a Amigo. Cre estar máis preto da paisaxe. Pero agora, sente, está cheo de novas preguntas.
Monólogo exterior
Alguien escribe algo. Se lo pasa a Amigo. Éste responde. Le gusta. Todo lo que –alega– le puede gustar algo que se sustenta en un presupuesto erróneo. «Te has olvidado del paisaje, no hay afuera, es todo buceo interior». Y en el interior –sigue– no hay nada. En el centro de todo, en el fondo, no hay nada. Olvida el psicoanálisis. Alguien no acierta a entender. Para él, Amigo es absolutamente eso. Cree dominar sus claves. Y piensa que lo que hace Amigo es pura voz interior, puro ruido de la cabeza; colapsado, embebido. Sí, hay mirada externa, y salen o se describen cosas, lugares, gente. Pero nunca deja de ser –ni siquiera de intentar ser– mirada. Mareantemente subjetiva. Y ahora le argumenta lo contrario. Se lo dice así, le replica. Se enfadan. Creían estar más cerca. Les gustaba compartir. Parecían compartir mucho. Recitadas una a una, sus preferencias culturales son muy similares. Han elegido cosas, y lo han hecho en una secuencia análoga. Ahora, en cambio, esa afinidad se revela como un envase, hueco. Los hechos no han cambiado, pero sí el enfoque. El punto de partida parece el contrario. Alguien tiende al acuerdo, anhela la armonía. Amigo parte de que no es posible, parece estar cómodo ahí. Alguien quiere comprender. No entiende a Amigo, y quiere hacerlo. Le propone estirar la dialéctica, «iniciemos una correspondencia, a fondo, sobre esto». Amigo sugiere unas pautas: cada uno escribirá un word a la semana, de una página. Los numerarán. El enunciado implícito es Exterior vs Interior. Cada uno ocupa un frente. Amigo ensaya cosas tipo: Me interesa el paisaje porque es lo que nos viene dado. Siempre pienso que lo que hago no debe salir de «dentro», que la deformidad no sea responsabilidad mía sino del azar, de la falta de destreza o de una reconocida pereza. Desde el Romanticismo, lo subjetivo manda. En mi opinión, lo subjetivo conduce a la incomunicación. Lo que trato de decir es que odio la «intención», creo que casi cualquier intención. Más concretamente, lo que me repele es la «voluntad artística». Alguien replica: No tiene que salir de dentro, dices. Que seamos simples notarios, levantando acta. Pero encender la cámara, el ordenador, mojar el pincel ya es un algo recreativo. Falta el extra, que siempre, en todos los casos, es interior. Hablas de decapar todos los estilismos, derrocar el manierismo. Eso es un estilo, en sí mismo. Poca carga en el pincel, poca gama en la paleta, la misma tipografía para todo el libro, las frases podadas, la película sin casi guión, espontánea. Preparar la espontaneidad. Eso es algo extremadamente sofisticado. La transparencia abrillantada con miles de pasadas de gamuza. El asunto no avanza; las posiciones son muy próximas, y, a la vez, extrañamente irreconciliables. Al mes, pierden interés. Tácitamente, ambos han llegado a la conclusión de no saber explicarse. O de no estar a la altura del propósito del intercambio. Abandonan. Preguntado dos años después, Alguien cree estar en disposición de entender lo que decía Amigo. Cree haberse movido hacia Amigo. Cree estar más cerca del paisaje. Pero ahora –siente– está lleno de nuevas preguntas.
http://www.elpais.com/articulo/Galicia/Monologo/exterior/elpepuespgal/20100604elpgal_23/Tes
Filed under: Uncategorized, el país galicia, monólogo exterior